انواع شکایت کیفری | بررسی انواع و نحوه تنظیم آن
انواع شکایت کیفری: یکی از ابزارهای مهم در دست شاکی است که به موجب آن میتواند دادگاه صالح را برای رسیدگی به جرمی که علیه او رخ داده، درگیر کرده و فرآیند قانونی تعقیب متهم را آغاز کند. این شکایت میتواند نسبت به جرایم قابل گذشت یا غیرقابل گذشت مطرح گردد و بر اساس آن دادسرا وارد مرحله تحقیق و بررسی میشود.
شکواییه کیفری چیست؟
بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری، شکواییه کیفری مستند قانونی برای آغاز رسیدگی قضایی است. مواد قانونی مرتبط عبارتند از:
-
ماده 11: دادستان مسئول تعقیب جرائم از حیث عمومی است، اما شاکی از حیث حقوق خصوصی این اختیار را دارد.
-
ماده 12: در جرائم قابل گذشت، تنها با شکایت شاکی، رسیدگی آغاز میشود.
-
ماده 64: موارد آغاز تعقیب کیفری شامل شکایت شاکی، گزارش ضابطان قضایی، اقرار متهم و … میباشد.
بر این اساس، شکایت کیفری ابزاری رسمی برای آغاز روند دادرسی علیه مرتکب جرم است.
اگر درگیر یک پرونده کیفری هستید، بیدرنگ اقدام کنید!
در پروندههای کیفری، زمان و دقت نقش کلیدی در تعیین سرنوشت شما دارند. یک تصمیم اشتباه، یک اظهارنظر نادرست یا تأخیر در طرح شکایت ممکن است حق شما را برای همیشه از بین ببرد.
مجموعه وکیل یاران با تیمی از وکلای کیفری متخصص، آماده است تا از لحظه اول کنار شما باشد؛
از تنظیم شکواییه حرفهای گرفته تا دفاع تخصصی در دادگاه.
یا از طریق واتساپ و پشتیبانی آنلاین، مشاوره اولیه رایگان دریافت کنید.
✅ با وکیل یاران، حقتان را به حقتان میرسانید.
انواع شکایت و جرایم کیفری
شکایات و جرائم کیفری طیف وسیعی از جرایم را پوشش میدهند. مهمترین آنها شامل موارد زیر هستند:
-
افترا، تهمت و نشر اکاذیب
-
خیانت در امانت، کلاهبرداری و فریب
-
سرقت (حدی و تعزیری)، اختلاس، رباخواری
-
قتل، ضرب و جرح عمدی یا غیر عمدی
-
مزاحمت نوامیس، تجاوز جنسی، سقط جنین
-
تهدید، توهین، فحاشی، ایجاد رعب و وحشت
-
قاچاق مواد مخدر، مشروبات الکلی و انسان
-
اختلال در نظم عمومی، فساد فیالارض، جرایم سیاسی
-
صدور چک بلامحل، خیانت اقتصادی، محیطزیست
برخی از این جرائم مانند قتل یا تجاوز غیرقابل گذشتاند، یعنی حتی در صورت رضایت شاکی، دادسرا ملزم به رسیدگی است.
مجازات شکایت کیفری چیست
وقتی کسی کاری انجام میدهد که به دیگران یا جامعه آسیب میزند و قانون آن را جرم شناخته، باید پاسخگوی رفتارش باشد. به این پاسخ قانونی، مجازات کیفری گفته میشود. این مجازاتها برای حفظ نظم و امنیت، جلوگیری از تکرار جرم و گاهی هم برای اصلاح مجرم در نظر گرفته میشوند.
قانون برای هر نوع جرم، مجازات مشخصی تعیین کرده است. این مجازاتها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
-
زندان
-
جریمه نقدی
-
شلاق
-
محرومیت از حقوق اجتماعی
-
و در موارد بسیار خاص، اعدام
قاضی با توجه به نوع جرم، شدت آن و شرایط فردی متهم (مثلاً سن، سابقه، انگیزه و…) تصمیم میگیرد چه مجازاتی برای او مناسب است.
در تعیین مجازات، سه اصل مهم رعایت میشود:
-
قانونی بودن: یعنی فقط چیزهایی که در قانون جرم شناخته شدهاند، قابل مجازاتاند.
-
تناسب مجازات با جرم: مجازات باید نه خیلی سبک باشد نه خیلی سنگین.
-
شخصی بودن مجازات: یعنی فقط خود فردی که جرم را انجام داده، مجازات میشود؛ نه اطرافیان یا خانوادهاش.
اگر درباره مجازاتها یا جرایم کیفری سوالی دارید یا نیاز به کمک دارید، مشاوره با یک وکیل متخصص کیفری میتواند مسیر را برایتان روشنتر کند.
نحوه تنظیم شکواییه کیفری
برای ثبت شکواییه کیفری باید شرایط و مدارکی در اختیار داشته باشید:
1. اهلیت شاکی
شاکی باید دارای سن قانونی (۱۸ سال تمام) باشد. افراد زیر ۱۸ سال باید از طریق قیم قانونی اقدام کنند.
2. وجود جرم مشهود یا قابل اثبات
برای ثبت شکواییه، باید جرم از نظر قانونی مشهود یا قابل اثبات باشد.
3. تنظیم شکایت توسط خود شاکی
در جرایم قابل گذشت، صرفاً شاکی یا نماینده قانونی او میتواند اقدام به شکایت نماید.
4. اقرار یا دلایل کافی علیه متهم
وجود شواهد، اقرار متهم یا گزارش ضابطین میتواند باعث پیشرفت پرونده شود.
5. مدارک مورد نیاز:
-
مشخصات کامل شاکی و مشتکیعنه
-
شرح دقیق جرم، تاریخ و مکان وقوع آن
-
دلایل، شواهد و نام شاهدان (در صورت وجود)
-
عنوان جرم و خواسته شاکی
-
رسید پرداخت هزینه دادرسی (در صورت نیاز)
روشهای ثبت شکایت کیفری
بر اساس ماده ۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری، شکواییه میتواند از طریق سه روش ثبت شود:
-
شکایت کتبی: از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا مستقیماً به دادسرا.
-
شکایت شفاهی: در کلانتریها یا نزد ضابطین دادگستری (ثبت در صورتجلسه رسمی).
-
گزارش ضابطین: در جرایم غیرقابل گذشت، ضابطین مانند پلیس موظف به گزارش جرم هستند.
نکات مهم درباره شکایت کیفری
-
هر شکایتی باید مستند به قانون باشد.
-
ثبت شکایت نادرست ممکن است با اتهام افترا مواجه شود.
-
دادستان در جرایم مهم، حتی بدون شکایت شاکی هم میتواند ورود کند.
سوالات متداول انواع شکایات کیفری
شکواییه کیفری چیست و چه تفاوتی با دادخواست حقوقی دارد؟
شکواییه کیفری ابزاری قانونی برای شروع رسیدگی قضایی در پروندههای کیفری است، در حالی که دادخواست حقوقی برای دعاوی مالی، ملکی یا خانوادگی در دادگاه حقوقی تنظیم میشود.
تنظیم شکواییه کیفری نیاز به وکیل دارد؟
الزام قانونی برای داشتن وکیل نیست، اما حضور وکیل کیفری حرفهای میتواند روند رسیدگی را تسریع کرده و احتمال موفقیت را بهشدت افزایش دهد.
آیا میتوانم بدون داشتن اطلاعات کامل از متهم، شکایت کیفری تنظیم کنم؟
بله. اگرچه داشتن اطلاعات کامل از مشتکیعنه (فرد مورد شکایت) مفید است، اما حتی با اطلاعات ناقص نیز میتوان شکواییه را ثبت کرد، مشروط بر اینکه دلایل و مستندات کافی ارائه دهید.
هزینه تنظیم شکواییه و مشاوره حقوقی چقدر است؟
هزینهها بسته به نوع جرم، پیچیدگی پرونده و میزان مشاوره متفاوت است. برای دریافت برآورد دقیق، با شماره 09124398200تماس بگیرید.
چه مدت پس از وقوع جرم میتوان شکواییه کیفری تنظیم کرد؟
در اغلب موارد، هرچه زودتر اقدام کنید بهتر است، ولی برای جرائم قابل گذشت، مهلت قانونی خاصی وجود دارد. بهتر است در اسرع وقت با وکیل مشورت کنید.
آیا امکان پیگیری پرونده از راه دور یا آنلاین وجود دارد؟
بله، مجموعه وکیل یاران خدمات مشاوره، تنظیم شکواییه و پیگیری پرونده را بهصورت غیرحضوری و آنلاین نیز انجام میدهد.
اگر شاکی زیر 18 سال باشد، چه کسی باید شکواییه را تنظیم کند؟
در این صورت، قیم قانونی یا ولی خاص (مانند والدین) باید شکواییه را از طرف او تنظیم و ثبت کند.
چه مدارکی برای تنظیم شکواییه کیفری لازم است؟
مدارک هویتی شاکی، ادله اثبات جرم (عکس، فیلم، پیامک، شاهد و…)، و اطلاعات نسبی از متهم. برای راهنمایی دقیقتر، با مشاوران وکیل یاران تماس بگیرید.
انواع دادگاه کیفری کدامند؟
دادگاههای کیفری به پنج دادگاه کیفری یک، دادگاه کیفری دو، دادگاه نظامی،دادگاه اطفال و نجوانان و دادگاه انقلاب تقسیم میشود.
جمعبندی
شکواییه کیفری، ابزاری قانونی و حیاتی برای حفظ حقوق افراد در مواجهه با جرایم است. از افترا و توهین گرفته تا جرائم شدیدتر مثل قتل یا تجاوز، همه با تنظیم شکایت رسمی و پیگیری قانونی قابل رسیدگی هستند. اگر در مورد تنظیم شکواییه یا رسیدگی قضایی به مشکل برخورد کردهاید، توصیه میشود از مشاوره حقوقی یک وکیل کیفری باتجربه استفاده کنید.
سلام وقت بخیر. ممنون میشم درباره انواع شکایت کیفری یک توضیح کلی بدید. نمیدونم موضوع پرونده من جزو کدوم دسته محسوب میشه و اصلاً باید از کجا شروع کنم.
سلام و وقت شما بخیر.
شکایتهای کیفری انواع مختلفی دارند و بر اساس نوع جرم، به دستههایی مثل جرایم علیه اشخاص (مثل ضرب و جرح، تهدید، توهین)، جرایم علیه اموال (مثل سرقت، کلاهبرداری، خیانت در امانت)، جرایم رایانهای (مثل هک یا نشر اکاذیب در فضای مجازی)، و جرایم اخلاقی و امنیتی تقسیم میشوند.
برای شروع، ابتدا باید موضوع دقیق شکایت شما مشخص شود تا بتوانیم مسیر درست حقوقی را تعیین کنیم. پیشنهاد میکنیم با مشاوران حقوقی ما در وکیل یاران تماس بگیرید یا از طریق فرم آنلاین اطلاعات اولیهتان را ارسال کنید. ما در کنار شما هستیم تا با کمترین پیچیدگی، روند قانونی را طی کرده و از حقتان دفاع کنیم.